Zonder heer en meester door het leven! (epigram 2.68)

A Day in the Life of a Roman Client - University of Kent (2017) - YouTube
Een schare van cliënten volgt de patronus naar het badhuis, uit: A Day in the Life of a Roman Client – University of Kent (2017).

Een arme Romein – de ‘cliens’ – kon soms rekenen op de steun en bescherming van een rijkere Romein – de ‘patronus’. Om gunsten of geld toebedeeld te krijgen trok de cliens op een ontieglijk vroeg uur naar het huis van zijn patronus om hem daar de ochtendgroet te brengen (Lat. salutatio). Hoe meer cliënten een patronus bezat, hoe groter zijn prestige. In onderstaand epigram is de ik-figuur erin geslaagd om zich ‘vrij te kopen’. Het symbool dat hij daarvoor gebruikt is de ‘pileum’, de vilten muts die slaven opzetten bij hun vrijlating. De ik-figuur is geen cliens meer. Gedaan met het leven van een slaaf te leiden en van hot naar her te rennen om de patronus te plezieren en hem bij allerlei activiteiten toe te juichen. Juvenalis en Martialis klagen beiden de vernederingen aan die een cliens moest ondergaan in ruil voor een aalmoes. In het epigram sluipt ook een stoïcijnse wijsheid: wie zelfbeheersing bezit en niet de verlangens van een koning of heer nastreeft, heeft met een eenvoudig en sober leven genoeg. Lees: die hoeft niet voor enkele denarii meer zijn opwachting bij een patronus te maken.

2.68

Het feit dat ik je nu met je eigen naam begroet
en je niet langer met ‘heer’ en ‘meester’ aanspreken moet,
maakt van mij toch geen arrogante kwal?
Ik die geklommen ben uit het slavendal
en met eigen middelen m’n vrijheid heb betaald?
Dat wordt nu toch niet op hoongelach onthaald?
Hij die geen zelfbeheersing kent
en zich koninklijke verlangens heeft ingeprent,
zo iemand moet een heer en meester dienen.
Maar wie, Olus, het zonder slaaf kan stellen,
hoeft ook niet, Olus, naar een patronus toe te snellen.

Extra: voor de vertaling van Robert Louis Stevenson van dit epigram: klik hier.

Post Tagged with , ,

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *